Познати по прескокнувањето на појадокот, Грците започнуваат да се грижат за консумирање цврста храна доцна наутро кога доаѓа време за „dekatiano“ или „појадок во 10 часот“. Овој појадок најчесто се состои од сеприсутната тиропита – пита со сирење.
Тиропита може да најдете секаде: на попатни станици, во кафетеријата на работа, во школската или студентска менза, во секоја кафетерија и пекарница, во секој супермаркет и маалска продавница.
Зборот тиропита сè почесто се користи и како синоним за „ужина“. Уште една од низата приказни за безбројните видови пити кои ги подготвуваат нашите мајки и баби како дел од длабоко вкоренетата традиција. Оваа храна за утеха луѓето ја купуваат надвор од домот од практични причини.
Од неодамна здравата, традиционална храна почна повторно да се открива и тиропитата стана многу пософистицирана од спакуваната, замрзната верзија од ровко тесто наполнета со парченца фета сирење, која стана популарна во 1970-тите (а и сè уште е барана). Друга популарна верзија е „tapsiou“ која е поблиску до традиционалната, се произведува во помали количества и се сече на коцкасти парчиња директно од тепсијата. „Tapsiu“ најчесто се приготвува со лиснато тесто и фил од фета и бешамел сос.
Тиропита е денес главен производ во големите ланци маркети и сè помасовно се произведува така што претставува закана за сите други видови здрава храна. Може да најдете тиропита со фил од обезмастено „anthotyro“ (младо сирење од Крит) и други регионални сирења, мајсторски теста од интегрално брашно итн. Некои други регионални верзии почнаа да се појавуваат во Атина преку големите ланци маркети како што се оригиналната „bougatsa“ пита со сирење од Солун која се произведува со подебело лиснато тесто, или варијантата од Скопелос која се прави во спирална форма и се пржи во маслиново масло.

А во последно време турскиот збор „kuru“ влезе во грчкиот секојдневен говор и означува ронливо тесто со јогурт и фил од фета сирење. Во Атина најверојатно ќе слушнете како го изговараат како „guru“ – сè уште не сме го совладале изговорот :).

Ланците маркети доминираат на урбаниот пазар но, од друга страна, тие мора да ги одржуваат цените пониски поради побарувачката на пазарот. Современиот начин на живот во Атина е брз, луѓето премногу работат, а се малку платени. Според статистиката на Еуростат за последната декада, Грците работат најдолго работно време, а добиваат најниски плати во однос на останатите европски држави. Официјалната пауза за ручек веќе не постои, па луѓето имаат време и пари единствено за ужина.
Две пекарници – почит кон квалитетната пита со сирење во Атина
Наспроти сè, веќе неколку генерации опстојуваат две историски пекарници во центарот на градот и продолжуваат да им нудат на граѓаните квалитетна пита со сирење. И покрај неверојатната разновидност на понуди на денешниот пазар овие две заслужуваат посебно внимание.
„Ariston“ (што значи „Најдобар“) се наоѓа на улицата Voulisна на плоштадот Синтагма и постои од 1910 година, во сопственост на истото семејство пекари. Нивен специјалитет е тиропита во облик на полумесечина од ронливо тесто со фил од кремасто фета сирење.
Пекарницатa го прошири производството на преку 15 различни видови пита со импресивен избор на филови од зеленчук и месо, иако тиропита со сирење останува најбараниот производ. Прометната улица Voulis гарантира голема побарувачка, па услугата е брза. Добивате топло, крцкаво, до пола завиткано парче пита – ако сакате да сочувате малку за подоцна ќе ви го спакуваат во розева кутија со старомодното лого на компанијата. Пекарницата, нивниот квалитет, па дури и зградата во која се сместени остануваат недопрени од времето.

„Mam“ („храна“ на бебешки јазик) започна со работа во 1958 година на улицата Pesmatzoglou во срцето на Атина. Брзо стана многу успешна, па се прошири со Mam број 2 неколку метри подалеку (1963) на централната Panepistimiou (Venizelou) улица. Најбараниот специјалитет на оваа пекарница е „kaseropita“ (со мек растопен кашкавал). Тестото е крцкаво однадвор, а меко одвнатре, не премногу мрсно, не премногу суво, едноставно совршено! Нарачајте и додека да трепнете добивате мало богатство во вашите раце.

Ако не сте сигурни каде да најдете добра тиропита во кое било место во Грција, едноставно прашајте ги локалните жители. Тие секогаш знаат најдобро!
Софија Николау